نکات ایمنی مهم برای استفاده از دستگاه برش لیزری
در صنعت کنونی ایران بسیار پرکاربرد است، از این رو لازم است که اپراتورهای این دستگاهها تا جای ممکن از خطرات مربوط به آن آگاه باشند. یادگیری نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری میتواند از بروز آسیبهایی جبران ناپذیر جلوگیری کند. از آنجا که یک دستگاه برش لیزر منبع پر انرژی بوده و با متمرکز کردن این انرژی در نقطهای خاص عمل حکاکی و برش را انجام میدهد، باید به دستورالعمل ایمنی کار با برش لیزری به خوبی دقت کرد.

18 تا از مهم ترین نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری
تفاوتی نمی کند که با دستگاه لیزر صنعتی را انجام می دهید یا غیر فلزات؛ در نهایت باید به نکات ایمنی و اولیه پایبند باشید. با توجه به خطراتی که ممکن است از جانب دستگاه شامل حال اپراتور و کارگاه مربوطه شود، رعایت نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری میتواند تمامی افراد حاضر در صحنه را از خطرات احتمالی حفظ کند و مانع از ایجاد خسارتهای جانی و مالی متعدد گردد. از طرف دیگر، در صورت عدم توجه به دستورالعمل ایمنی کار با برش لیزری، ممکن است خود دستگاه نیز آسیب دیده و هزینههای جدیدی برای شما ایجاد کند. در ادامه به بررسی نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری میپردازیم.
1- استفاده از عینک ایمنی
مهمترین بخش سیستم برش لیزری، همان نوری است که حاوی انرژی بسیار بالا بوده و عمل برش را انجام میدهد. به دلیل ماهیت نور و طول موجی که آن اشعه لیزر دارد، نگاه مستقیم به آن میتواند برای چشم بسیار مضر باشد. اپراتور دستگاه برش لیزری باید همیشه عینک محافظ به چشم داشته باشد.
2- دسترسی به دستگاه
به دلیل خطرات فراوانی که حول این دستگاه ممکن است اتفاق افتد، باید آن را در مکانی قرار داد که فقط اپراتور و افراد مسئول به آن دسترسی داشته باشند و از دسترس کودکان و افراد فاقد شرایط کاری، دور باشد.
یکی از مهم ترین خطراتی که انسان را حین استفاده از دستگاه برش لیزر تهدید می کند، آسیب به چشم و پوست است.
3- ایمنی محیط کار
از آنجا که در دستگاه برش لیزری از امواج لیزر استفاده میشود و معمولا این اشعهها غیرقابل دیدن با چشم غیر مسلح نیستند، نباید این دستگاه در محلی نگهداری شود که در نزدیکی آن مواد قابل اشتعال و یا قابل انفجار وجود داشته باشد. رعایت نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری در این مورد بسیار ضروری است.
4- درب دستگاه بسته باشد
دستگاههای برش لیزری در اکثر مواقع دارای درب یا کاوری هستند که روی قسمت عملیاتی قرار میگیرد. زمانی که قطعه کار را در داخل دستگاه قرار دهید، این درب باید بسته شده تا فرآیند برش به خوبی و در ایمنی کامل انجام شود.
5- کلید ایست سریع
در هر زمان که کارگاهی در حال کار و دستگاهی مشغول به انجام عملیاتی است، ممکن است سانحهای رخ داده و یا مشکلی در روند کار پیش آید بهترین و در عین حال سریعترین راه حل، استفاده از کلید ایست سریع یا همان استپ دستگاه است. این دکمه معمولا به رنگ قرمز بوده و از سایر دکمهها بزرگتر است. موقعیت قرارگیری آن به نحوی است که در بروز هرگونه اتفاق، به راحتی دست اپراتور به آن برسد. دستورالعمل ایمنی کار با برش لیزری در این مورد کاملا صریح بوده و انجام آن باید در اولویت باشد.
6- برق دستگاه را قطع کنید
از آنجا که دستگاه برش لیزری تمام توان خود را از برق ورودی خود میگیرد، در صورت بروز هرگونه خرابی، اتصالی، ایجاد جرقه و مواردی اینچنینی، در صورتی که دکته استپ قرمز کار نکرد، به سرعت برق ورودی دستگاه را به طور کامل قطع کرده و کابل آن را از پریز جدا کنید. البته از هم می توانید استفاده کنید و برق موتور را قطع کنید.
7- نگهداری در محلی خشک
از آنجا که این دستگاه جزو دسته لوازم الکترونیک ارزشمند و از طرفی خطرناک قرار میگیرد، باید آن را در محلی خشک نگهداری کرد و از قراردادن آن در مکانهای مرطوب خودداری نمود. این مورد در بین نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری ممکن است کاملا بدیهی به نظر برسد اما توجه به محیطی که دستگاه در آن قرار میگیرد بسیار مهم است.
8- اتصال به زمین
متاسفانه استفاده از اتصال به زمین یا همان میله ارت در ایران مرسوم نیست. در دستورالعمل ایمنی کار با برش لیزری گفته شده است که به دلیل ولتاژ بالای تیوب لیزر و انرژی الکتریکی ذخیره شده در دستگاه، باید این اتصال به زمین برقرار شود تا از بروز هرگونه برق گرفتگی توسط بدنه جلوگیری شود.
9- کلید محافظ
همانند بسیاری از دستگاههای دیگر، دستگاه برش لیزری نیز باید دارای انسان باشد تا در صورت بروز خطر یا نوسانات برقی، اتفاقی برای اپراتور دستگاه رخ ندهد. این مورد از مهمترین نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری است، زیرا مستقیما با جان انسانها در ارتباط است. در صورتی که دستگاه شما به این مورد مجهز نیست، حتما خودتان آن را ارتقا داده و این مورد را در آن لحاظ کنید.
قرار گرفتن در معرض پرتو لیزر می تواند باعث آسیب شدید چشم یا سوختگی پوست شود. لبه های تیز می تواند منجر به پارگی و سوراخ شدن زخم شود.
10- محافظ برق
همیشه ممکن است در شهر شما قطعی برق پیش بیاید یا نوسانات زیادی در سیستم برق شهر پشت هم رخ دهد. استفاده از یک رابط محافظ برق میتواند به عنوان سپری در برابر این موارد باشد و از خرابی زود هنگام دستگاه شما جلوگیری کند.
11- تمیزی دستگاه
تمیزی در تمامی لوازم و وسایل ضروری است. تمیز کردن سطوح دستگاه هم به عمر آنها اضافه میکند و هم از بروز خطرات بیشتر جلوگیری میکند. این اصل، یک موضوع اثبات شده به تمام کسانی است که مشغول به کارهای فنی هستند.
12- مراقبت از لنز دستگاه
مهمترین عضو دستگاه لیزر شما، لنز و آینههای آن است. تمیز کردن دورهای و حتی هفتگی آنها کارایی را افزایش داده و از خراب شدن آنها جلوگیری میکند. هرچه دستگاه بیشتر کار کند، باید با فواصل کوتاهتری اقدام به تمیز کردن آن نمایید.
کپسول آتش نشانی را همیشه در نزدیک خود نگه دارید.
13- تنظیمات نرم افزاری
همانند هر دستگاه و کامپیوتری، کار کردن با این دستگاه نیازمند دانش و تجربه مرتبط است. در صورتی که تا به حال با یک دستگاه برش لیزری کار نکردهاید، بهتر است تنظیمات نرم افزاری آن را به هم نریخته و به هیچ عنوان وارد بخش تنظیمات برد اصلی آن نشوید.
14- تنظیمات آینه ها و لنز دستگاه
جایگیری و محل قرارگیری و لنز دستگاه بسیار مهم بوده و نیاز به یادگیری دارد. تغییر زاویهها و محل قرارگیری این قطعات میتواند نتایج مهلکی به دنبال داشته و باعث ایجاد خسارتهای جانی و مالی متعددی شود. هرکسی که به نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری دقت کند، متوجه خواهد شد که ایجاد تغییر در مسیر حرکت پرتوهای لیزر، میتواند کار بسیار خطرناکی باشد.
هیچ یک از ویژگی های ایمنی سیستم لیزر را تغییر یا غیرفعال نکنید.
15- تخلیه کامل
هنگامی که شما مشغول برش یا حک لیزر هستید، این کار با اتصال به برق انجام میشود. بنابراین، بعد از چندین ساعت کار کردن با دستگاه، تیوب لیزر شما چند ولتاژ برق در خود نگه میدارد. درست همانند عملکری که خازن داشته و برای مدتی در خود انرژی ذخیره میکند. بنابراین توصیه میشود که بعد از استفاده حتما آن را تخلیه کنید تا به دستگاه آسیبی وارد نشود. پس تخلیه کامل هم یکی از نکات ایمنی در رابطه با دستگاه برش لیزر می باشد که بسیار کارامد است!
16- تمیز نگه داشتن سطوح
شما به عنوان فردی که قرار است از دستگاه برای مدت زمان طولانی استفاده کنید باید همیشه نکات ایمنی هنگام کار با دستگاه برش لیزر را رعایت کنید. یکی دیگر از این نکات تمیز بودن سطح شیشهای است. در صورتی که هربار بعد از کار سطح شیشه را تمیز نکنید، لیزر سختتر از آن عبور کرده و توان خروجی هم کاهش پیدا میکند. در نتیجه این اتفاق بخشی از لیزر منحرف شده و هدر رفت انرژی خواهید داشت.
فضای داخلی دستگاه برش لیزری را تمیز و عاری از هرگونه زباله نگه دارید. در صورت وجود زباله یا باقیمانده، فضای داخلی بین استفاده و سینی تمیز را بررسی کنید.
17- اهمیت سنسور فشار آب
دمای لیزر هنگام کار بسیار بالا است؛ بنابراین از آب برای خنک کردن آن استفاده میشود. یکی از نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری این است که مدام آب به داخل پمپاژ شود تا دستگاه خنک بماند. بنابراین، سنسور فشار آب باید سالم باشد. وظیفه شما این است که مدام سنسور را چک کرده تا سطح و دمای آب مناسب باشند و از بروز هرگونه خطا جلوگیری کنید. در صورتی که این سنسور آسیب ببیند ممکن است تیوب لیزر دچار شکستگی شود.
18- فشار باد برای تمیز کردن
فراموش نکنید که برای تمیز کردن سطح و داخل تیوب باید همیشه از فشار باد استفاده کنید. برای این کار میتوانید یک دمنده یا پمپ باد خریداری کنید. به هیچ عنوان برای تمیز کردن تیوب از دستمال یا تماس مستقیم دست استفاده نکنید. این کار آسیب جدی به دستگاه وارد میکند.
سخن پایانی
رعایت نکات ایمنی کار با دستگاه برش لیزری میتواند هم سلامت شما را تضمین و هم عمر دستگاه را زیاد کند. بنابراین تک تک نکات ذکر شده را جدی گرفته و حتما در طول کار خود رعایت کنید. لیزر وسیله خطرناکی بوده و باید با احتیاط با آن رفتار کرد. در صورت بیاحتیاطی ممکن است آسیبهای جدی به دستگاه وارد شده و نه تنها هزینه زیادی بر روی دستگاه شما بگذارد، بلکه آسیبی به خودتان هم وارد کند. امیدواریم از این مقاله در نهایت بهره را برده باشید.